|
1. Εισαγωγή
Το προτεινόμενο έργο αφορά στη δημιουργία και λειτουργία Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας στο Νομό Τρικάλων με έδρα την πόλη των Τρικάλων. Φορέας υλοποίησης του έργου είναι η ΑμΚΕ «ΣΥΝ-ΕΙΡΜΟΣ».
Το έργο αυτό εντάσσεται στο πλαίσιο του Νόμου 2716/99 “Ανάπτυξη και εκσυγχρονισμός των υπηρεσιών ψυχικής υγείας” ο οποίος καλύπτει θεσμικά τις συντελούμενες αλλαγές στο χώρο της ψυχικής υγείας και προσδίδει νέα δυναμική στην Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση. Δυναμική, η οποία αφορά στο πέρασμα από την ασυλική Ψυχιατρική (με τα ιδρυματικού τύπου, κλειστά νοσηλευτήρια, αποκομμένα από την κοινωνία και -συχνά- από την ίδια τη ζωή), σε μια ριζικά διαφορετική προσέγγιση του ψυχικά πάσχοντα, στην Κοινωνική – Κοινοτική Ψυχιατρική και στην Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση (με την ανάπτυξη ενός συνολικού Συστήματος Κοινοτικών υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας).
Η Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας θα υπάγεται στον ΤΟΜΕΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΡΙΚΑΛΩΝ και θα συνεργάζεται στενά με τις υπόλοιπες μονάδες του (Ψυχιατρικό Τμήμα του Γ. Ν., Δομές Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης του Γ. Ν. και Ν.Π.Ι.Δ).
2.1 Υφιστάμενη κατάσταση
Ο Νομός Τρικάλων έχει πληθυσμό 139.548 κατοίκους (απογραφή 2001) και αποτελείται από 23 Δήμους και 3 Κοινότητες. Ο μεγαλύτερος Δήμος είναι αυτός των Τρικάλων με 51.672 κατοίκους, όπου υπάρχει και το Γενικό Νοσοκομείο του Νομού. Σε αυτό προβλέπεται να λειτουργήσει Ψυχιατρικό Τμήμα με Τμήμα νοσηλείας με 15 κλίνες, ενώ αυτή τη στιγμή λειτουργούν μόνο Εξωτερικά Ιατρεία. Παράλληλα σε όλο τον νομό υπάρχουν 3 Κέντρα Υγείας (Φαρκαδόνας, Καλαμπάκας, Πύλης) και 34 Περιφερειακά Ιατρεία. Τέλος, στο νομό λειτουργούν ήδη 5 Δομές Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης:
1 Ξενώνας («Ψυχαργώς - Α΄ φάση»)
2 Οικοτροφεία ( Ν.Π.Ι.Δ. – «Ψυχαργώς - Β΄ φάση»)
2 Προστατευμένα Διαμερίσματα ( «Ψυχαργώς - Β΄ φάση»)
Στον ίδιο ΤοΨΥ λειτουργούν 3 ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές.
Το κύριο χαρακτηριστικό της γεωμορφολογίας του νομού είναι η ορεινότητα του εδάφους, η έντονη κάλυψη από παραγωγικά δάση και οι μεγάλες εκτάσεις βοσκοτόπων. Το 66% της έκτασης είναι ορεινό, το 14% ημιορεινό και μόνο το 20% πεδινό. Αυτά τα δεδομένα σε συνδυασμό με το -σε μεγάλο βαθμό- προβληματικό οδικό δίκτυο στο νομό καθιστούν ιδιαίτερα δυσχερή την πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες ψυχικής υγείας που ούτως ή άλλως είναι ελλιπείς στο νομό.
Υπολογίζεται πως μεγάλος αριθμός αναγκών ψυχικής υγείας παραμένουν ακάλυπτες ή ικανοποιούνται ανεπαρκώς από μη ειδικές υπηρεσίες. Το γεγονός σχετίζεται και με τις δυσκολίες που συναντούν οι κάτοικοι όσον αφορά την πρόσβασή τους στις υπηρεσίες.
Οι υφιστάμενες υπηρεσίες ψυχικής υγείας, αλλά και οι στοιχειώσεις νέες που αναμένεται να υλοποιηθούν, αδυνατούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες αυτού του πληθυσμού καθώς έχουν περιορισμένη εμβέλεια παρέμβασης.
2.2 Σκοπιμότητα
Με βάση τα παραπάνω, η λειτουργία της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας του Νομού Τρικάλων φαίνεται επιβεβλημένη για την εξυπηρέτηση του πληθυσμού που δύσκολα έχει εύκολη πρόσβαση στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, κυρίως λόγω της γεωγραφικής απόστασης από αυτές.
Πρέπει επιπλέον να επισημανθεί ότι, τόσο διεθνείς επιδημιολογικές μελέτες όσο και μελέτες που έχουν διεξαχθεί στον ελληνικό χώρο δείχνουν πως ικανός αριθμός αιτημάτων για προβλήματα ψυχικής υγείας – που πολλές φορές εκδηλώνονται με τη μορφή σωματικών αιτιάσεων – απευθύνονται στις υπηρεσίες της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (στην ελληνική περίπτωση: Περιφερειακά Ιατρεία, Κέντρα Υγείας) χωρίς να εξασφαλίζεται η σωστή αντιμετώπισή τους.
Η Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας αποτελεί μια ενδεδειγμένη και αξιόπιστη λύση για αυτές τις περιπτώσεις, έχει μάλιστα δοκιμαστεί στην Ελλάδα επί μακρόν (τέτοιες μονάδες λειτουργούν ήδη από τη δεκαετία του ’80 στους νομούς Φωκίδας, Θεσσαλονίκης και Έβρου, ενώ πρόσφατα, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ψυχαργώς - Β΄Φάση» λειτουργούν ανάλογες μονάδες σε νησιωτικές περιοχές με πολύ θετικά αποτελέσματα).
3. Στόχος
Κύριος στόχος του έργου είναι η έγκαιρη παρέμβαση, διάγνωση και θεραπεία όλου του φάσματος των ψυχιατρικών και ψυχολογικών προβλημάτων με παράλληλο σχεδιασμό εξατομικευμένης ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, ώστε το άτομο να παραμείνει στην κοινότητα και να μην απομακρυνθεί από το φυσικό του περιβάλλον (οικογένεια, εκπαίδευση, εργασία κλπ).
Επιμέρους στόχοι είναι:
α) Η δημιουργία μηχανισμού Ψυχιατρικής Περίθαλψης σε απομακρυσμένες περιοχές,
β) Η εξασφάλιση υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής στήριξης σε κατοίκους που διαβιούν μακριά από αστικά κέντρα, και
γ) η δημιουργία προϋποθέσεων κατ’ οίκον περίθαλψης και κατ’ οίκον βοήθειες για πάσχοντες που έχουν ανάλογη ανάγκη.
Οι στόχοι του προγράμματος εξειδικεύονται στο πλαίσιο των ειδικών ομάδων στόχου που επιλέγονται και αυτοί είναι : α) οι κάτοικοι της υπαίθρου, β) οι ψυχικά πάσχοντες της υπαίθρου.
4. Άμεσα και έμμεσα επωφελούμενοι
Άμεσα επωφελούμενοι του έργου είναι
- Άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας που απαιτούν παρεμβάσεις και στα τρία επίπεδα πρόληψης
- Άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας που απαιτούν ειδική ψυχιατρική φροντίδα και κατ’ οίκον περίθαλψη ή βοήθεια
- Οικογένειες ατόμων με προβλήματα ψυχικής υγείας οι οποίες έχουν ανάγκη παρεμβάσεων σε αυτό το επίπεδο (ψυχοεκπαίδευση, ψυχοκοινωνική στήριξη, οικογενειακή ψυχοθεραπεία)
Έμμεσα επωφελούμενοι του έργου είναι
- Άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς, ως προς τον κίνδυνο εμφάνισης ψυχικής διαταραχής, ομάδες πληθυσμού
- Το προσωπικό των υπηρεσιών της ΠΦΥ, μέσω των εκπαιδευτικών υπηρεσιών και της γενικότερης συνεργασίας
- Η ίδια η κοινότητα της περιοχής με τη διάσταση της προαγωγής της ψυχικής υγείας εν γένει.
5. Λειτουργία της μονάδας
5.1 Υποδομή
Η Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας του Νομού Τρικάλων θα έχει έδρα στα Τρίκαλα, σε χώρο που θα είναι κατάλληλα εξοπλισμένος. Για τις μετακινήσεις της θα χρησιμοποιεί οχήματα χωρίς τα διακριτικά στοιχεία του φορέα, η οδήγηση των οποίων θα γίνεται από τα μέλη της Πολυκλαδικής Ομάδας Παρέμβασης που πληρούν τις απαραίτητες από το νόμο προϋποθέσεις (δίπλωμα οδήγησης).
5.2 Παρεχόμενες υπηρεσίες
Η Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας του Νομού Τρικάλων θα παρέχει υπηρεσίες πρόληψης, διαγνωστικής εκτίμησης και θεραπείας, νοσηλείας και περίθαλψης κατ’ οίκον, υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης και επανένταξης και θα υλοποιεί προγράμματα αγωγής κοινότητας.
Ειδικότερα, οι υπηρεσίες που παρέχει η Κινητή Μονάδα περιλαμβάνουν:
- την πρόληψη και έγκαιρη εκτίμηση της ψυχικής διαταραχής
- την παρέμβαση σε περίπτωση κρίσης ή υποτροπής
- τη χορήγηση και παρακολούθηση της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής
- την παρακολούθηση του ασθενούς σε τακτά χρονικά διαστήματα
- την προώθηση του ασθενούς, όταν κρίνεται αναγκαίο, στις διαθέσιμες υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής αλληλεγγύης καθώς και σε άλλες μονάδες ψυχικής υγείας
- τη βοήθεια και στήριξη του ασθενούς για την αντιμετώπιση των πρακτικών αναγκών του και προβλημάτων με έμφαση στην εκμάθηση δεξιοτήτων
- παρεμβάσεις προς τα μέλη της οικογένειας με στόχο τη βελτίωση της επικοινωνίας και τη μείωση του άγχους της οικογένειας και του ίδιου του ασθενούς
- προγράμματα αγωγής κοινότητας
- εκπαίδευση ιατρικού και λοιπού προσωπικού της ΠΦΥ σε θέματα ψυχικής υγείας
Η Κινητή Μονάδα θα παρέχει τις υπηρεσίες της σύμφωνα με το εβδομαδιαίο πρόγραμμα μετακινήσεων που εκπονεί ο Επιστημονικά Υπεύθυνος (όσον αφορά στα περιστατικά που είναι σε τακτική παρακολούθηση ή ανάλογα με τις ανάγκες που κάθε φορά προκύπτουν).
Η Πολυκλαδική Ομάδα Παρέμβασης (ΠΟΠ) παρέχει τις υπηρεσίες της από τις 8:00 έως τις 20:00 (συμπεριλαμβάνεται ο χρόνος μετακίνησής της) σε 5ήμερη βάση. Σε ειδικές και έκτακτες περιπτώσεις παρέχει τις υπηρεσίες της Σαββατοκύριακα και αργίες. Σε όλως εξαιρετικές περιπτώσεις, η ΠΟΠ παρέχει τις υπηρεσίες της σε εικοσιτετράωρη βάση καθ’ όλη την εβδομάδα.
Οι υπηρεσίες διάγνωσης και θεραπείας παρέχονται:
α. κατ’ οίκον
β. σε διαθέσιμους χώρους της κοινότητας, όπως Περιφερειακά Ιατρεία, Δημοτικά Ιατρεία, Κέντρα Υγείας ή άλλους χώρους που θα διατεθούν στην Κινητή Μονάδα για χρήση από τους ΟΤΑ ή άλλους φορείς.
Η έναρξη του έργου της μονάδας σηματοδοτείται από τη διεξαγωγή Έρευνας - Παρέμβασης με στόχο την καταγραφή των αναγκών ψυχικής υγείας και ιδιαίτερα των ατόμων με σοβαρά και χρόνια ψυχοκοινωνικά προβλήματα που διαβιούν κυρίως στο ορεινό τμήμα του Νομού.
Η Έρευνα αφορά στη συλλογή κλινικών και κοινωνικοδημογραφικών δεδομένων που προέρχονται από: τα εξωτερικά ιατρεία του Ψυχιατρικού Τμήματος του ΓΝ Τρικάλων, το Τμήμα Οξέων του ΨΝ Πέτρας Ολύμπου, τα Εξωτερικά Ιατρεία του Ψυχιατρικού Τμήματος του ΠΓΝ Λάρισας και κυρίως τα ΚΥ και τα Περιφερειακά Ιατρεία του νομού.
Η Παρέμβαση αφορά κυρίως στην ενημέρωση -σε πρώτη φάση- των γενικών γιατρών και των γιατρών άλλων ειδικοτήτων των υπηρεσιών της ΠΦΥ, καθώς και των στελεχών των Προγραμμάτων «Βοήθεια στο σπίτι», σε θέματα αναγνώρισης των ψυχικών διαταραχών και συνεργασίας με τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας για τη βέλτιστη διαχείρισή τους.
Επιπλέον, θα καταβληθεί προσπάθεια, σε συνεργασία με τη Δ/νση Α΄ βάθμιας και Β΄ βάθμιας εκπαίδευσης της ΝΑ Τρικάλων, ώστε πιλοτικά να διεξαχθεί Μελέτη ανίχνευσης και έγκαιρης διάγνωσης ψυχικών διαταραχών σε μαθητές μικρού αριθμού σχολείων και – στη συνέχεια – ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης εκπαιδευτικών σε ζητήματα τα οποία θα αποσκοπούν στην έναρξη συνεργασίας μαζί τους, ώστε να καταστεί δυνατή η βέλτιστη διαχείριση περιστατικών που εμφανίζουν σχετικό πρόβλημα.
Τρίτο πεδίο εφαρμογής της Έρευνας – Παρέμβασης αποτελεί ο εντοπισμός των ατόμων που ανήκουν στις αποκαλούμενες «ομάδες υψηλού κινδύνου νόσησης» (ηλικιωμένοι – ιδιαίτερα όσοι δεν έχουν υποστηρικτικό δίκτυο, αρχηγοί μονογονεϊκών οικογενειών, άτομα και οικογένειες που ζουν σε συνθήκες φτώχιας και κοινωνικού αποκλεισμού, κλπ.).
Ο εντοπισμός αυτών των ατόμων θα επιχειρηθεί διαμέσου της προσέγγισης εκείνων των φορέων και θεσμών που ασχολούνται με τις προαναφερθείσες ομάδες (Πρόγραμμα «Βοήθεια στο σπίτι», Εκκλησία, Προνοιακοί θεσμοί και Ιδρύματα, Διεύθυνση Κοινωνικής Αλληλεγγύης της ΝΑ Τρικάλων, Κοινωνικές Υπηρεσίες δήμων, ΚΑΠΗ κοκ.). Παράλληλα με τον εντοπισμό αυτών των ατόμων και συστημάτων διεξάγονται και οι δράσεις Ευαισθητοποίησης του προσωπικού και των στελεχών αυτών των φορέων και θεσμών προκειμένου να επιτευχθεί η συνεργασία για τη διαχείριση της πολυπλοκότητας των προβλημάτων.
Η Έρευνα – Παρέμβαση αναμένεται να διαρκέσει 9 μήνες από τη στιγμή της συγκρότησης της Πολυκλαδικής Ομάδας της Κινητής Ομάδας και περιλαμβάνει τις ακόλουθες φάσεις:
Α. Συγκρότηση ερευνητικών πρωτοκόλλων, επιλογή της μεθοδολογίας και των ερευνητικών εργαλείων
Β. Εκπαίδευση στη μεθοδολογική προσέγγιση και τη χρήση των εργαλείων
Γ. Ενημέρωση των αρμόδιων φορέων και θεσμών
Δ. Έρευνα πεδίου και διεξαγωγή παρεμβάσεων
Ε. Αξιολόγηση του συνόλου της δράσης και εξαγωγή συμπερασμάτων
Η εξαγωγή συμπερασμάτων θα επιτρέψει τη χάραξη της πολιτικής της Μονάδας κατά τρόπον ώστε να επιλεγούν οι προτεραιότητές της σχετικά αφ’ ενός με τα άτομα και τις ομάδες που χρήζουν παρεμβάσεων και αφ’ ετέρου με το πλαίσιο συνεργασίας με την τοπική κοινότητα.
Φορείς της Έρευνας και των Παρεμβάσεων είναι τα μέλη της Πολυκλαδικής Ομάδας, ενώ για τη συγκρότηση των ερευνητικών πρωτοκόλλων, την επιλογή των ερευνητικών εργαλείων, την εκπαίδευση των μελών της Ομάδας και τη μεθοδολογική προσέγγιση αναφορικά με τις παρεμβάσεις που πρέπει να πραγματοποιηθούν θα ζητηθεί η συμβολή ειδικών από άλλους χώρους και κατά προτεραιότητα από τις ψυχιατρικές κλινικές των Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων Λάρισας και Ιωαννίνων.
Σημαντικό είναι το βάρος που θα ρίξει η Μονάδα στην κάλυψη των πολύπλοκων αναγκών των ατόμων με σοβαρές και χρόνιες διαταραχές τα οποία ζουν στην κοινότητα.
Προσανατολισμένη στην κατά προτεραιότητα εξυπηρέτηση των αναγκών αυτής της ομάδας πληθυσμού, η Μονάδα ενεργοποιεί ευέλικτες και ουσιαστικές παρεμβάσεις οι οποίες, σε πρώτη φάση τουλάχιστον, αφορούν τη «συνολική ανάληψη» αυτών των περιπτώσεων (pris en charge totale), προσέγγιση η οποία υπερβαίνει την παραδοσιακή αντίληψη για το ρόλο των υπηρεσιών ψυχικής υγείας που τις θεωρεί ως εντεταλμένες (περιοριστικά) με τη φροντίδα της «ψυχικής πραγματικότητας» των πασχόντων. Αντίθετα, η προσέγγιση της «συνολικής ανάληψης» των περιπτώσεων φροντίζει για τη βελτίωση των υλικών συνθηκών διαβίωσης των πασχόντων στην κοινότητα ως απαραίτητη προϋπόθεση για την παραμονή στην κοινότητα, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, που είναι και ο στόχος της κοινοτικής φροντίδας.
Υπ’ αυτή την έννοια θα επιδιωχθεί η εξεύρεση πόρων που να επιτρέπουν την κάλυψη των άμεσων αναγκών διαβίωσης (ένδυση, διατροφή, κλπ) των πασχόντων εκείνων που αναλαμβάνονται από τη Μονάδα και είναι αποκλεισμένοι από τις προνοιακές παροχές (έως ότου αρχίσουν να απολαμβάνουν αυτές τις παροχές).
Επιπλέον, στην κατεύθυνση της προαγωγής της αποκαταστασιακής πρακτικής -σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο- και της ευελιξίας, η Μονάδα ενεργοποιεί παρεμβάσεις στους φυσικούς χώρους διαβίωσης των πασχόντων και σε χώρους της κοινότητας. Αυτές οι παρεμβάσεις αφορούν την εκπαίδευση σε ατομικές και κοινωνικές δεξιότητες (LST και SST), τη βελτίωση των επικοινωνιακών ικανοτήτων κλπ., αλλά και την κατ΄ οίκον περίθαλψη, όταν και όπου αυτή είναι εφικτή. Η ενεργοποίηση αυτών των παρεμβάσεων σε ομαδικό επίπεδο παρέχει τη δυνατότητα ανάπτυξης δράσεων Κέντρου Ημέρας σε χώρους που είναι κοντά στον έχοντα χρεία των υπηρεσιών αυτών, με οικονομικό τρόπο.
Όλες αυτές οι παρεμβάσεις – σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο – αποσκοπούν στην αύξηση της διεκδικητικής ισχύος των πασχόντων και τη βελτίωση της διαπραγματευτικής τους ικανότητας, τομείς που αποτελούν τις προϋποθέσεις για την παγίωση της πολιτικής τους υπόστασης (citizenship), ύστατο στόχο της αποκαταστασιακής διαδικασίας.
Χρησιμοποίηση των φυσικών χώρων διαβίωσης και των χώρων της κοινότητας για την ανάπτυξη και εφαρμογή των αποκαταστασιακών παρεμβάσεων σημαίνει κατ’ ουσίαν την προσαρμογή των παρεχόμενων υπηρεσιών στις ανάγκες και την πραγματικότητα των πασχόντων. Σημαίνει επίσης αποδοτικότερη χρήση των υπηρεσιών αυτών αφού
- δε δημιουργούνται οικονομικά δαπανηρές μονάδες οι οποίες παρέχουν εξειδικευμένες υπηρεσίες
- δε δημιουργούνται νέα «γκέτο» στην κοινότητα.
Αντίθετα, η χρήση του φυσικού χώρου διαβίωσης του πάσχοντα (ή πασχόντων, σε περιπτώσεις ομαδικών δραστηριοτήτων σε κοινόχρηστους χώρους) επιτρέπει, εκτός των άλλων, και το συνδυασμό παρεμβάσεων στο άτομο ή την ομάδα, με παρεμβάσεις στο κοινωνικό σύνολο, άρα την καταπολέμηση των προκαταλήψεων και του στίγματος.
Η καταπολέμηση του στίγματος και των προκαταλήψεων που περιβάλλουν την ψυχική διαταραχή, τον ψυχικά πάσχοντα και τις υπηρεσίες που ασχολούνται μαζί του είναι μια επίσης εστία που κατά προτεραιότητα παρεμβαίνει η Μονάδα. Σε συνεργασία – όπου αυτό είναι δυνατό – με τις υπόλοιπες Μονάδες του ΤοΨΥ Τρικάλων, οι παρεμβάσεις αυτές περιλαμβάνουν την ενημέρωση & ευαισθητοποίηση αρχικά των φορέων και των θεσμών, ενώ σε δεύτερο χρόνο απευθύνονται στην ευρύτερη κοινότητα. Για το σκοπό αυτό προβλέπεται η διεξαγωγή εστιασμένων παρεμβάσεων σε ομάδες επαγγελματιών (γιατροί, εκπαιδευτικοί, ιερείς, στελέχη κοινωνικών υπηρεσιών) διαμέσου της εφαρμογής προγραμμάτων που έχουν διαμορφωθεί ad hoc, της διανομής φυλλαδίων και λοιπού ενημερωτικού υλικού, των τακτικών παρεμβάσεων στα τοπικά έντυπα και ηλεκτρονικά ΜΜΕ, κλπ. Το υλικό αυτό συνδυάζεται με το υλικό που αφορά στη δημοσιοποίηση του έργου της Μονάδας και του γενικότερου πλαισίου στο οποίο αυτό το έργο εντάσσεται (Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση, Πρόγραμμα «Ψυχαργώς»), απαιτεί δε τη συνεργασία και με εξωτερικούς συνεργάτες οι οποίες παρέχουν τις υπηρεσίες τους για συγκεκριμένο διάστημα.
5.3. Στελέχωση της Κινητής Μονάδας
Η στελέχωση της Κινητής Μονάδας θα γίνει από επαγγελματίες ψυχικής υγείας και μη. Το σύνολο των εργαζομένων συνιστά την Πολυκλαδική Ομάδα Παρέμβασης (ΠΟΠ) η οποία στην πλήρη σύνθεσή της αποτελείται από:
Ψυχίατρος (συντονιστής) 1
Ψυχίατρος 1
Ψυχολόγος 1
Κοιν. Λειτουργός 1
Νοσηλευτής 3
Επισκ. Υγείας 2
Διοικητικός 1
Γεν. Καθηκόντων 1
Παιδοψυχίατρος (μερικής απασχόλησης) 1
Ψυχολόγος (μερικής απασχόλησης) 2
Οι εργαζόμενοι στην ΠΟΠ συμμετέχουν στις προγραμματισμένες τακτικές εκτός έδρας μετακινήσεις έως τρεις ημέρες την εβδομάδα.
Η εύρυθμη λειτουργία της ΠΟΠ θεωρείται υψίστης σημασίας για την εξυπηρέτηση των στόχων του έργου. Στην ψυχική υγεία η ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί το «εργαλείο» και το «κλειδί» της αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας του έργου. Γι’ αυτό το λόγο δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στην υποστήριξη και καθοδήγηση της ΠΟΠ, λειτουργίες οι οποίες συνδέονται άμεσα με το ρόλο του Επιστημονικά Υπεύθυνου αφενός και της εποπτείας του κλινικού και κοινοτικού έργου αφετέρου.
Στη βάση της αρχής πως δεν υπάρχουν καλοί ή κακοί εργαζόμενοι αλλά λειτουργικά ή δυσλειτουργικά πλαίσια, η Κινητή Μονάδα ως οργανισμός απαιτεί την παρουσία ενός leader ο οποίος έχει την ικανότητα να εμπνέει εμπιστοσύνη και ασφάλεια, να καθοδηγεί δίνοντας χώρο στην ανάληψη πρωτοβουλιών, να είναι ανοικτός στην κριτική ξέροντας να κρατά ισορροπίες. Αυτή τη λειτουργία καλείται να επιτελέσει ένα Στέλεχος το οποίο, για να μπορέσει να αντεπεξέλθει στο έργο του, πρέπει να είναι, αρχικά τουλάχιστον, διαθέσιμο συνεχώς και να διαθέτει βεβαίως υψηλή επιστημονική κατάρτιση και εμπειρία.
Από την άλλη πλευρά, η υποστήριξη της ΠΟΠ συνδέεται κυρίως με τη λειτουργία της εποπτείας, η οποία γίνεται από εξωτερικό συνεργάτη. Η λειτουργία της εποπτείας επιτρέπει στα μέλη της ΠΟΠ να βρουν ένα κοινό λόγο, να επεξεργαστούν το άγχος που εκλύεται λόγω της φύσης της εργασίας τους, από την αβεβαιότητα που προκαλεί η καθημερινή διαχείριση σωρείας αντιφάσεων, από την πολυπλοκότητα της πραγματικότητας στην οποία παρεμβαίνουν, μέρος της οποία είναι η ίδια η Ομάδα.
5.4. Πρόγραμμα λειτουργίας
Το εβδομαδιαίο πρόγραμμα λειτουργίας της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας θα περιλαμβάνει (ενδεικτικά):
Δεύτερα: Κέντρο Υγείας Φαρκαδόνας
Τρίτη: Κέντρο Υγείας Πύλης
Τετάρτη: Κέντρο Υγείας Καλαμπάκας
Πέμπτη: Περιφερειακό Ιατρείο Μεσοχώρας
Παρασκευή: Τρίκαλα - έδρα της ΚΜ
5.5 Διασύνδεση με άλλες υπηρεσίες και φορείς
Η διασύνδεση της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας με άλλες υπηρεσίες και φορείς όπως το Ψυχιατρικό Τμήμα Γενικού Νοσοκομείου Τρικάλων, Μονάδες Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης, Ιδιωτικές ψυχιατρικές Κλινικές, υπηρεσίες ΠΦΥ, ΟΤΑ, δευτεροβάθμιες υπηρεσίες υγείας, φορείς και υπηρεσίες κοινωνικής αλληλεγγύης, εκπαιδευτικούς φορείς και οργανισμούς, κλπ., αποτελεί conditio sine qua non της λειτουργίας της.
Η διασύνδεση έχει ως στόχο την από κοινού εκπόνηση προγραμμάτων Αγωγής Κοινότητας και Προαγωγής της ψυχικής υγείας (ιδιαίτερα με την ΠΦΥ, τους ΟΤΑ και φορείς – οργανισμούς του εκπαιδευτικού συστήματος), την εμπλοκή σε θεραπευτικά και αποκαταστασιακά προγράμματα (ιδιαίτερα με την ΠΦΥ, τις δευτεροβάθμιες υπηρεσίες υγείας και τους φορείς κοινωνικής αλληλεγγύης), την ανάπτυξη δικτύων ψυχοκοινωνικής στήριξης και αλληλεγγύης, την εφαρμογή δράσεων για την καταπολέμηση των προκαταλήψεων και του στίγματος.
Ως προς τη διασύνδεση της ΚΜ με τις υπηρεσίες της ΠΦΥ, προβλέπεται, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, η διεξαγωγή εκπαιδευτικών προγραμμάτων στη βάση των οριζόμενων από τον ΠΟΥ κατευθύνσεων και σε συνεργασία με τις ψυχιατρικές κλινικές των Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων Λάρισας και Ιωαννίνων.
Σκοπός της διασύνδεσης της Κινητής Μονάδας με τους ως άνω φορείς και θεσμούς είναι η δημιουργία ενός Δικτύου το οποίο θα λειτουργεί ως ομπρέλα για τις δράσεις σε κλινικό και συλλογικό επίπεδο, ενός δικτύου που θα τροφοδοτεί και θα τροφοδοτείται από τις επιμέρους δράσεις και ενέργειες.
6. Αξιολόγηση του έργου
Για τη εσωτερική αξιολόγηση θα οριστούν, με τη βοήθεια εξωτερικών συνεργατών, δείκτες και εργαλεία που θα δίνουν εικόνα για την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων -σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο- όσον αφορά τα προβλήματα ψυχικής υγείας, στην ανικανότητα, στη λειτουργικότητα και στην ποιότητα ζωής του ατόμου και της κοινότητας.
Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης θα πρέπει να δίνουν ένα αντικειμενικό και μετρήσιμο αποτέλεσμα του έργου. Μέσα από τα συμπεράσματα που θα προκύπτουν θα καθίσταται δυνατή η αναθεώρηση και διόρθωση του και της μεθοδολογίας παροχής των υπηρεσιών, με στόχο τη βέλτιστη αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα.
7. Δράσεις διάχυσης και ενημέρωσης
Τόσο κατά τη διάρκεια σύστασης όσο και κατά τη διάρκεια λειτουργίας της, η Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας θα αναπτύξει δραστηριότητες Δημοσιότητας, Πληροφόρησης καθώς και Ευαισθητοποίησης σε θέματα ψυχικής υγείας στη κοινότητα, στην οποία απευθύνεται.
Οι δράσεις αυτές αφορούν σε παραγωγή / διακίνηση έντυπου ενημερωτικού υλικού, διοργάνωση εκδηλώσεων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης τόσο σε γενικό όσο και ειδικό επίπεδο, παρεμβάσεις στα τοπικά ΜΜΕ κ.λ.π..
Οι δράσεις Δημοσιότητας και Πληροφόρησης θα είναι απόλυτα συμβατές με τις κατευθύνσεις του Καν. 1159/2000 της Ε.Ε.
|
