Πρόλογος
Ο πληθυσμός των μεταναστών (οικονομικών και άλλων) στην Ελλάδα βαίνει ολοένα αυξανόμενος και έχει φθάσει σήμερα να καλύπτει το 10% περίπου του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Αντίστοιχα προφανώς αυξάνονται και οι παντός είδους ανάγκες των μεταναστών. Σε αρκετές περιπτώσεις, για την κάλυψη αυτών των αναγκών δεν είναι αρκετή η βελτίωση της πρόσβασης του πληθυσμού στόχου στις υφιστάμενες υπηρεσίες, αλλά απαιτείται η δημιουργία νέων υπηρεσιών οι οποίες θα είναι σε θέση ν’ απαντούν με ιδιαίτερο τρόπο στις προαναφερθείσες ανάγκες (λαμβάνοντας υπόψη τις πολιτισμικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητες των ομάδων), ή να λειτουργούν ως διαμεσολαβητές μεταξύ των αναγκών του πληθυσμού και των υφιστάμενων υπηρεσιών. Ο τομέας παροχής υπηρεσιών ψυχικής υγείας αποτελεί τυπικό παράδειγμα τέτοιας περίπτωσης.
Από τη βιβλιογραφία πως είναι γνωστό οι ανάγκες του μεταναστευτικού πληθυσμού για υπηρεσίες ψυχικής υγείας είναι αυξημένες και ιδιαίτερες. Ποικίλοι παράγοντες, μεταξύ των οποίων οι λόγοι της μετανάστευσης (πολιτικοί, οικονομικοί, κοινωνικοί), οι στάσεις του εγχώριου πληθυσμού έναντι των μεταναστών (απόρριψη, καχυποψία, άρνηση), οι συνθήκες διαβίωσης και εργασίας (ανέχεια, εκμετάλλευση), η διάψευση των προσδοκιών και η -συχνά- ανεπιτυχής ενσωμάτωσή τους στον τόπο υποδοχής συνθέτουν ένα ιδιαίτερο ψυχοπιεστικό πλέγμα που λειτουργεί ως ”θερμοκήπιο” για την ανάπτυξη ψυχικών διαταραχών. Από την άλλη πλευρά είναι φυσικό οι μετανάστες να έχουν ένα ιδιαίτερο ρόλο στον λεγόμενο “φαύλο κύκλο” της φτώχιας και των ψυχικών διαταραχών. Χαρακτηριστικά, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) διαπιστώνει ότι “Οι φτωχοί και περιθωριοποιημένοι έχουν υψηλότερη συχνότητα ψυχικών και συμπεριφορικών διαταραχών… Αυτός ο υψηλότερος επιπολασμός μπορεί να οφείλεται και στο ότι οι φτωχοί έχουν υψηλότερα ποσοστά διαταραχών, αλλά και στο ότι οι πάσχοντες καταλήγουν να είναι φτωχοί”. (Έκθεση του ΠΟΥ για την Παγκόσμια Υγεία, 2001).

Η Ομάδα - στόχος
Το έργο που περιγράφεται στην παρούσα πρόταση αφορά στη δημιουργία ενός Κέντρου Ημέρας (Κ.Η.) και δύο Προστατευόμενων Διαμερισμάτων (Π.Δ.) τα οποία θα έχουν ως πεδίο παρέμβασης τους μετανάστες που ζουν στην Αθήνα και τις ανάγκες τους στον τομέα της ψυχικής υγείας.
Τα πλέον πρόσφατα - σχετικά αξιόπιστα στοιχεία - για τους μεταναστευτικούς πληθυσμούς στην Ελλάδα, χρονολογούνται από το 2001 και βασίζονται στην Απογραφή που διενέργησε η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία κατά το έτος αυτό. Παρότι είναι βέβαιο ότι κατά την διαρρεύσασα 4ετία τα στοιχεία αυτά έχουν τροποποιηθεί, το γεγονός ότι δεν υπάρχουν νεώτερα επίσημα τέτοια, καθιστά μονόδρομο την επιλογή της χρησιμοποίησης των στοιχείων του 2001.
Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία της τελευταίας Απογραφής, στην Ελλάδα βρίσκονταν κατά το έτος 2001, 762.000 μετανάστες, εκ των οποίων 415.000 άνδρες και 346.000 γυναίκες, (54,4% και 45,5% αντίστοιχα). Ο αριθμός των μεταναστών αντιστοιχεί στο 7,0% του πληθυσμού της χώρας, ενώ η αναλογία στην κατά φύλο εξέταση είναι μεγαλύτερη στους άνδρες έναντι των γυναικών (7,7% έναντι 6,3%).
Περί το ήμισυ αυτών κατοικούσαν στην Αττική (48,6%).

Πίνακας 1: Αναλογία των μεταναστών στον πληθυσμό της χώρας και της περιφέρειας Αττικής

Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΕΣΥΕ, Απογραφή Πληθυσμού 2001

• Δομή του πληθυσμού των μεταναστών ανά ομάδες ηλικιών.  

Ο κύριος όγκος των μεταναστών, περίπου 80%, βρίσκεται στις παραγωγικές ηλικίες 16-64 ετών, το 16,7% αυτών είναι ηλικίας 0-14 ετών και το 3,5% είναι ηλικιωμένοι (>64 ετών). Οι μετανάστες που ανήκουν στο παραγωγικό πληθυσμό, ηλικίας από 20 μέχρι 44 ετών, αποτελούν περισσότερο από το 50% του συνολικού πληθυσμού των μεταναστών (όταν στο σύνολο του πληθυσμού της χώρας το ποσοστό αυτό δεν υπερβαίνει το 38%). Στους άνδρες, ο πληθυσμός που ανήκει στις παραγωγικές ηλικίες είναι μεγαλύτερος από τον μέσο όρο, ενώ οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη αναλογία στους νέους και στους ηλικιωμένους.

• Μορφωτικό Επίπεδο

Οι μετανάστες είναι κυρίως απόφοιτοι Μέσης εκπαίδευσης (28,0%), οι οποίοι μαζί με τους απόφοιτους του Δημοτικού (23,3%) υπερβαίνουν το ήμισυ του συνολικού πληθυσμού τους. Σημαντικό μέρος είναι απόφοιτοι Γυμνασίου (17,9%) ενώ ένα 8,3% έχει πτυχίο Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, είτε κατέχει διδακτορικό ή Μάστερ. Οι πτυχιούχοι ΤΕΛ και ΤΕΣ αναλογούν στο 3,1%, παραπλήσιο είναι το ποσοστό των πτυχιούχων μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (2,9%), οι πτυχιούχοι ΤΕΙ ή άλλης Ανώτερης εκπαίδευσης αποτελούν το 2,2%, ένα 7,9% φοιτά στο Δημοτικό, 2,9% έχει εγκαταλείψει το Δημοτικό και τέλος το 3.2% δεν γνωρίζει γραφή και ανάγνωση.
Στους απόφοιτους Μέσης και Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης η περιφέρεια Αττικής έχει μεγαλύτερη αναλογία από τη μέση, ενώ αντίθετα έχει μικρότερη από τη μέση αναλογία στους απόφοιτους Δημοτικού.
Οι άνδρες κατέχουν μεγαλύτερα ποσοστά στις εκπαιδευτικές βαθμίδες των πτυχιούχων ΤΕΛ και ΤΕΣ, των αποφοίτων Γυμνασίου, των απόφοιτων Δημοτικού καθώς και μεταξύ εκείνων που έχουν εγκαταλείψει το σχολείο, είτε δεν γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση.
Αντίστοιχα οι μετανάστριες γυναίκες έχουν υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο, καθώς διαθέτουν μεγαλύτερα ποσοστά στις υπόλοιπες εκπαιδευτικές βαθμίδες, ενώ στην κατηγορία των αποφοίτων Μέσης εκπαίδευσης η αναλογία ανδρών / γυναικών είναι 50/50.

• Χώρες Προέλευσης / Αποστολής

Το μεγαλύτερο ποσοστό των μεταναστών προέρχεται από την Αλβανία (57,5% - 438.036 άτομα). Πάνω από το 25% προέρχεται από 11 χώρες, των οποίων ο αριθμός των μεταναστών ανά χώρα υπερβαίνει τα 10.000 άτομα, ενώ πάνω από 10% προέρχεται από 12 ακόμη χώρες των οποίων η συνεισφορά κυμαίνεται μεταξύ 5.000 και 10.000 ατόμων. Συνεπώς το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος (93,8%) του πληθυσμού των μεταναστών προέρχεται από 24 χώρες, ενώ από τις υπόλοιπες 195 χώρες προέρχεται το υπόλοιπο 6,2%.
Στην Αττική οι μετανάστες προέρχονται κυρίως από τις χώρες: Αλβανία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Ηνωμένες Πολιτείες, Κύπρος, Ουκρανία, Πολωνία και Πακιστάν.

• Λόγοι και Χρόνος Εγκατάστασης

Όσον αφορά τους λόγους εγκατάστασης (όπως αυτοί δηλώθηκαν από τους ίδιους τους μετανάστες) πάνω από το ήμισυ ήρθε στην Ελλάδα για εργασία (54,2%), ενώ ένα σημαντικό μέρος το οποίο ξεπερνά το 20% δήλωσε άλλο λόγο (εκτός των κύριων κατηγοριών της Απογραφής). Την επανένωση οικογένειας δήλωσε ως λόγο εγκατάστασης το 13%, τον επαναπατρισμό ή την παλιννόστηση περίπου το 7%, την αναζήτηση ασύλου και την ιδιότητα του πρόσφυγα το 1,3% και 0,3% αντίστοιχα, ενώ για σπουδές έχει μεταναστεύσει το 2,7%.
Από τους μετανάστες οι οποίοι δήλωσαν ως λόγο εγκατάστασης την αναζήτηση εργασίας, το 41,0% αυτών βρίσκεται στη χώρα 5 και πλέον έτη, το 46,8% από 1 έως 5 χρόνια και το 12.1% μόλις ένα έτος. Όσον αφορά τους μετανάστες στην Αττική περίπου το ήμισυ αυτών βρίσκονται στην Ελλάδα από 1 έως 5 έτη.

• Απασχόληση

Ο αριθμός των μεταναστών που απασχολούνται πλησιάζει τις 392.000, εκ των οποίων οι 271.000 είναι άνδρες και 121.000 γυναίκες. Η εν λόγω απασχόληση αντιστοιχεί στο 9,5% της συνολικής απασχόλησης της χώρας, ενώ στην κατά φύλο κατανομή τα ποσοστά είναι 10,4% για τους άνδρες και 8,0% για τις γυναίκες.
Περίπου το 90,0% των αλλοδαπών δήλωσαν ότι απασχολούνται ως μισθωτοί (89,0%), ως αυτοαπασχολούμενοι εργάζεται το 6.5%, το 2,8% είναι εργοδότες και το 1,7% ανήκει στα συμβοηθούντα και μη αμειβόμενα μέλη.
Μετανάστες είναι το 13,0% των μισθωτών της χώρας. Στις υπόλοιπες κατηγορίες η συμμετοχή των μεταναστών είναι μικρότερη καθώς αποτελούν το 2,3% των εργοδοτών, το 3,5% των αυτοαπασχολούμενων και το 3,1% στα συμβοηθούντα και μη αμειβόμενα μέλη.
Οι μετανάστριες καλύπτουν το 31% του απασχολούμενου μεταναστευτικού πληθυσμού, ποσοστό που στην Αττική υπερβαίνει το 33%.
Περί το 1/4 των μεταναστών εργάζεται στον κλάδο των κατασκευών (24,5%), το 1/5 περίπου στον πρωτογενή τομέα (17,5%) και στις λοιπές υπηρεσίες (20,5%), στη βιομηχανία το 12,5% ενώ ένα 16,0% εργάζονται στους κλάδους του εμπορίου των ξενοδοχείων - εστιατορίων. 
Στην Περιφέρεια Αττικής και τη Νομαρχία Αθηνών το 15% των μεταναστών απασχολείται στον κλάδο της βιομηχανίας, ενώ διπλάσιο περίπου είναι το ποσοστό των απασχολούμενων στις «λοιπές υπηρεσίες».
Η αναλογία των μεταναστών στους παραπάνω κλάδους, ως ποσοστό της συνολικής απασχόλησης, διαμορφώνεται σε 27,4% για τις κατασκευές, σε 11,6% για τον πρωτογενή τομέα, 10% για τη βιομηχανία, 7,3% για το εμπόριο, ξενοδοχεία και εστιατόρια και 7% για τις λοιπές υπηρεσίες.
Δεν υπάρχουν στοιχεία για τα ποσοστά ανεργίας, ημιαπασχόλησης ή της εποχικής απασχόλησης των μεταναστών.

Πίνακας 2: Μετανάστες κατά φύλο και ομάδες ηλικιών

Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΕΣΥΕ, Απογραφή Πληθυσμού 2001

Πίνακας 3: Απασχολούμενοι μετανάστες ανά φύλο και θέση στην επιχείρηση

Πηγή: Επεξεργασία στοιχείων ΕΣΥΕ, Απογραφή Πληθυσμού 2001

Οι Στόχοι του Κέντρου Ημέρας
Οι στόχοι του Κ.Η. διακρίνονται ανάλογα με το επίπεδο στο οποίο αναπτύσσονται οι παρεμβάσεις του (ατομικό, συλλογικό, κοινοτικό).
Στο ατομικό επίπεδο οι στόχοι του Κ.Η. είναι:

• Να δίνει απαντήσεις στις αναπάντητες ανάγκες ψυχικής υγείας των εξυπηρετουμένων και ν’ ανακουφίσει την επιβάρυνση των οικογενειών τους
• Να λειτουργήσει προληπτικά στον ψυχιατρικό εγκλεισμό παρέχοντας εναλλακτικού τύπου περίθαλψη
• Να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των αποδεκτών των υπηρεσιών της υποστηρίζοντας την ένταξή τους στις κοινωνικές διαδικασίες
• Να βελτιώσει την αυτοεικόνα τους και να λειτουργήσει προληπτικά στην περιθωριοποίηση και την κοινωνική απομόνωση

Στο συλλογικό επίπεδο οι στόχοι του Κ.Η. είναι:

• Η πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια πρόληψη των ψυχικών διαταραχών και η προαγωγή της ψυχικής υγείας
• Η συμμετοχή των συλλογικών μορφών (τυπικών και άτυπων) οργάνωσης των μεταναστών στη φροντίδα των μελών της πληθυσμιακής ομάδας
• Η καταπολέμηση φαινομένων αποκλεισμού μέσω της πρόσβασης σε απαντήσεις που αφορούν στην ψυχιατρική περίθαλψη και τη φροντίδα της ψυχικής υγείας
• Η κοινωνική ένταξη των μεταναστών με προβλήματα ψυχικής υγείας

Στο κοινοτικό επίπεδο, οι στόχοι του Κ.Η. είναι:

• Η κινητοποίηση και απαρτίωση πόρων από ευρύ φάσμα υπηρεσιών για την κάλυψη των αναγκών ψυχικής υγείας της ομάδας στόχου
• Η καταπολέμηση των προκαταλήψεων έναντι των μεταναστών και ιδιαίτερα αυτών που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας (διπλή προκατάληψη)
• Η άρση των φραγμών στην πρόσβαση στην φροντίδα της ψυχικής υγείας

Υποδομή
Ως προς το κτίριο στο οποίο θα στεγαστεί το Κ.Η., βασική προϋπόθεση και κριτήριο επιλογής αποτελεί η προσβασιμότητα του πληθυσμού - στόχου που συναρτάται κυρίως με την κάλυψη από άποψη μέσων μαζικής μεταφοράς.
Το κτίριο θα είναι τουλάχιστον 300 τ.μ. και προβλέπονται οι ακόλουθοι χώροι και λειτουργίες:
Ι. Χώρος υποδοχής - Γραμματεία
Η γραμματεία αποτελεί μια βασική λειτουργία που σχετίζεται με την υποδοχή και τη διαβίβαση των αιτημάτων. Περιλαμβάνει αίθουσα αναμονής.
ΙΙ. Χώροι παροχής υποστηρικτικών υπηρεσιών
Προβλέπεται να υπάρχει αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, καθώς και χώροι συναντήσεων κατάλληλοι για κοινοτικές, υποστηρικτικές και συμβουλευτικές δραστηριότητες (επιμέρους κοινωνικές ομάδες, οικογένειες, παιδιά κ.λ.π.).
ΙΙΙ. Χώροι ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων και εκπαίδευσης
Αίθουσες που καλύπτουν παράλληλες θεραπευτικές παρεμβάσεις:

• Εξατομικευμένες και ομαδικές ψυχοθεραπείες
• Εξειδικευμένες θεραπευτικές – αποκαταστασιακές δραστηριότητες
• Χώροι εστίασης και τραπεζαρίας-κυλικείου που θα λειτουργεί και ως χώρος εκπαίδευσης στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων αυτοδιαχείρισης.
• Χώροι υγιεινής
• Βοηθητικοί χώροι και χώροι διαχείρισης αποθηκευτικού υλικού.

IV. Χώροι του προσωπικού του Κέντρου Ημέρας

• Χώρος της διεύθυνσης
• Χώρος διεπιστημονικής πολυκλαδικής ομάδας, κατάλληλος και για παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού, επιμόρφωση και σεμινάρια.
• Χώρος μελετητικής / ερευνητικής δραστηριότητας, βιβλιοθήκη.
• Χώρος ελεύθερου χρόνου 

V. Δύο Προστατευόμενα Διαμερίσματα
Το Κέντρο Ημέρας επίσης θα διαθέτει δύο Προστατευόμενα Διαμερίσματα, των οποίων οι χρήστες θα μπορούν να κάνουν ολιγοήμερη χρήση. Τα Διαμερίσματα θα είναι συνολικής δυναμικότητας 4-6 ατόμων.
Η λειτουργική απεικόνιση αυτών των χώρων, ο κατάλληλος εξοπλισμός τους, καθώς και η πρόβλεψη για το κόστος παγίων και συντήρησης περιγράφονται στο ΤΔΕ/Υ του μέτρου 2.2.

Παρεχόμενες υπηρεσίες
Οι υπηρεσίες που προβλέπεται να παρέχει το Κ.Η. αναπτύσσονται σε ατομικό, συλλογικό και κοινοτικό επίπεδο και κωδικοποιούνται ως εξής:

• Υποδοχή αιτημάτων, εκτίμηση αναγκών, διαγνωστική εργασία
• Συμβουλευτική και κλινική εργασία, ψυχοκοινωνική στήριξη
• Διαμεσολάβηση με άλλες υπηρεσίες υγείας, ψυχικής υγείας και κοινωνικής αλληλεγγύης, οργάνωση παραπομπών
• Ημερήσια φροντίδα
• Κατ’ οίκον περίθαλψη
• Δράσεις πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας πρόληψης σε παιδιά και εφήβους
• Κοινοτική εργασία: ενημέρωση και ευαισθητοποίηση θεσμών και φορέων, ενημέρωση δυνητικών εξυπηρετουμένων, κινητοποίηση και απαρτίωση κοινοτικών πόρων

Πιο αναλυτικά, το Κ.Η., ως προς τις παρεμβάσεις σε ατομικό επίπεδο, υποδέχεται και εκτιμά αιτήματα ψυχικής υγείας εκ μέρους των μεταναστών (καλύπτοντας, σε αυτό το επίπεδο, όλο το φάσμα των διαταραχών) και, ανάλογα με το αίτημα και την εκτίμηση της ανάγκης, αναπτύσσει παρεμβάσεις οι οποίες έχουν τις ακόλουθες μορφές:

• Ανάληψη της περίπτωσης (διάγνωση, θεραπευτική αντιμετώπιση, ημερήσια φροντίδα, κατ’ οίκον περίθαλψη – όταν απαιτείται και είναι δυνατή η εφαρμογή της, αποκατάσταση)
• Οργάνωση παραπομπής σε άλλη, αρμόδια υπηρεσία και συνοδεία, παρακολούθηση της πορείας στο δίκτυο των υπηρεσιών
• Παρέμβαση στην οικογένεια / στον κοινωνικό περίγυρο
• Δυνατότητα ολιγοήμερης παραμονής (έως μία εβδομάδα) σε άτομα που χρήζουν προσωρινής στέγασης στα δύο Διαμερίσματα

Σε συλλογικό επίπεδο, το Κ.Η. αναπτύσσει παρεμβάσεις οι οποίες αφορούν

• στην κινητοποίηση πόρων για την εξυπηρέτηση ατομικών αναγκών (απευθυνόμενη γι’ αυτό το σκοπό στις κοινότητες των μεταναστών και τα λοιπά δίκτυα που δραστηριοποιούνται στο χώρο)
• στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των συλλογικών οργάνων των μεταναστών αλλά και των άτυπων μορφών συλλογικότητας για την πληροφόρηση των δυνητικών εξυπηρετουμένων σχετικά με τις υπηρεσίες που μπορούν να λάβουν από τη μονάδα
• στην ανάπτυξη δράσεων και προγραμμάτων προληπτικού χαρακτήρα (ιδιαίτερα για παιδιά και εφήβους)

Σε κοινοτικό επίπεδο, το Κ.Η. αναπτύσσει παρεμβάσεις οι οποίες αφορούν

• στην καταγραφή των αναγκών σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, καθώς και των πόρων που είναι διαθέσιμοι (υπηρεσίες υγείας, κοινωνικής αλληλεγγύης κλπ)
• στην οργάνωση των παραπομπών από και προς τη μονάδα προς όφελος των εξυπηρετουμένων (διασύνδεση με φορείς και υπηρεσίες)
• στην κινητοποίηση πόρων της κοινότητας και των θεσμών προς όφελος των εξυπηρετουμένων
• στην απαρτίωση διαφορετικών κοινοτικών πόρων προκειμένου να καταστεί δυνατή η απάντηση σε δύσκολα και πολύπλοκα προβλήματα.

Οι υπηρεσίες ενημέρωσης και κινητοποίησης των μεταναστών παρέχονται διαμέσου της έκδοσης φυλλαδίων σε διαφορετικές γλώσσες, της διοργάνωσης εκδηλώσεων με τη συνδρομή των κοινοτήτων, της πραγματοποίησης σεμιναρίων που απευθύνονται σε πρόσωπα κλειδιά, τα οποία με τη σειρά τους συνδράμουν το Κ.Η. στην παροχή υπηρεσιών σε ατομικό κυρίως επίπεδο (προσέγγιση δυνητικών αποδεκτών των υπηρεσιών του, διερμηνεία, κλπ.).
Το Κ.Η. θα λειτουργεί καθημερινά από τις 09:00 έως τις 20:00 (Δευτέρα έως Παρασκευή). Όταν απαιτείται, αναπτύσσει δράσεις και παρέχει υπηρεσίες τα Σαββατοκύριακα. Οι παρεμβάσεις ημερήσιας φροντίδας και αποκατάστασης διεξάγονται τόσο στο χώρο της μονάδας όσο και κατ’ οίκον, σε ώρες και ημέρες που υπαγορεύονται από τις ανάγκες.
Η πρόσβαση των πρώτων περιστατικών στο Κ.Η. γίνεται όλες τις ώρες λειτουργίας του, ενώ το ωράριο λειτουργίας των τακτικών ιατρείων καθορίζεται αφού διαπιστωθούν οι δυνατότητες των αποδεκτών αυτής της υπηρεσίας.

Κριτήρια ένταξης στην υπηρεσία προσωρινής στέγασης

• Έλλειψη καταλύματος και άμεση ανάγκη για στέγαση
• Απουσία μείζονος ψυχοπαθολογίας που να απαιτεί ολοήμερη φροντίδα ή νοσηλεία
• Επίπεδο λειτουργικότητας που επιτρέπει την αυτοφροντίδα και τη φροντίδα του χώρου

Στους λήπτες της υπηρεσίας προσωρινής στέγασης παρέχονται:

• Κατάλυμα
• Διατροφή
• Ρουχισμός (αν απαιτείται)
• Ψυχοκοινωνική στήριξη
• Φαρμακευτική αγωγή (αν απαιτείται)

Κατά το διάστημα χρήσης της υπηρεσίας προσωρινής στέγασης ο λήπτης της υποχρεούται, σε συνεργασία με το αρμόδιο προσωπικό του Κέντρου Ημέρας, να αναζητήσει μονιμότερη στέγη.
Για την εύρυθμη λειτουργία της υπηρεσίας αυτής θα συνταχθεί, πριν την ενεργοποίησή της, Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας στον οποίο θα περιγράφονται οι σκοποί της υπηρεσίας, οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των φιλοξενουμένων στο Διαμέρισμα, η μέγιστη διάρκεια παραμονής κ.λπ.

Προσωπικό
Το Κέντρο έχει την ακόλουθη στελέχωση:
Επιστ. Υπεύθυνος  (με Δ.Π.Υ.) - 1
Ψυχίατρος (συντονιστής)  (μερικής απασχόλησης) -1
Ψυχολόγος    -1
Παιδοψυχολόγος-1
Κοινωνικοί Λειτουργοί -2
Νοσηλευτής  - 1
Επισκέπτες Υγείας ή Εργασιακός Σύμβουλος  - 2
Διοικητικοί - 2
Γενικών Καθηκόντων- 1
Το κύριο χαρακτηριστικό του έργου της Πολυκλαδικής Ομάδας, ως προς την ανάπτυξη δράσεων και την παροχή υπηρεσιών σε ατομικό επίπεδο, είναι η ενεργητική παρέμβαση σε εκείνες τις περιπτώσεις που κατά προτεραιότητα απαιτούν υπηρεσίες (assertive outreach). Πρόκειται για τα άτομα με σοβαρές ψυχικές διαταραχές που δεν έχουν αίτημα και με δυσκολία συνεργάζονται με τις υπάρχουσες μονάδες ψυχικής υγείας. Λόγω των ιδιαιτεροτήτων τους (πολιτισμική διαφοροποίηση, ανεπαρκής γνώση της ελληνικής γλώσσας), η δυσκολία πρόσβασης αυτών των ατόμων στις παρεχόμενες υπηρεσίες είναι ακόμη μεγαλύτερη, οπότε η ενεργητική προσέγγισή τους είναι απαραίτητη. Για να καταστεί δυνατή αυτή η προσέγγιση η Πολυκλαδική Ομάδα φροντίζει ν’ αποκτήσει σχέσεις εμπιστοσύνης με πρόσωπα - κλειδιά των κοινοτήτων των μεταναστών και του δικτύου υποστήριξής τους, ώστε αφενός να αποκτήσει γνώση αυτών των περιπτώσεων, αφετέρου να «χρησιμοποιήσει» αυτά τα πρόσωπα - κλειδιά για να προσεγγίσει τους έχοντες ανάγκη και να δουλέψει μαζί τους.
Μια τέτοια προσέγγιση απαιτεί αρκετή προετοιμασία, η οποία θα γίνει κατά το πρώτο διάστημα λειτουργίας του Κ.Η. Η προετοιμασία θα αναπτυχθεί σε δύο κατευθύνσεις: αφ’ ενός προς τις κοινότητες των μεταναστών, και εφ’ ετέρου προς τα προγράμματα, τους θεσμούς και τις υπηρεσίες που ενεργοποιούνται στο χώρο της ψυχιατρικής φροντίδας. Σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η οργάνωση παραπομπών από και προς τη μονάδα και η δημιουργία γεφυρών συνεργασίας με τους δύο πόλους: δυνητικούς αποδέκτες υπηρεσιών και παροχείς υπηρεσιών.
Επίσης, τμήμα του έργου της Πολυκλαδικής Ομάδας αποτελεί η φυσική συνοδεία των περιπτώσεων εκείνων που απευθύνονται στο Κ.Η. και για τις οποίες κρίνεται και εκτιμάται ως απαραίτητη η παραπομπή τους σε άλλες υπηρεσίες.
Σε γενικές γραμμές, η Πολυκλαδική Ομάδα έχει την ευθύνη για τη συνολική λειτουργία του Κ.Η. και την ανάπτυξη όλων των παρεμβάσεων που προβλέπονται.

Ο Επιστημονικά Υπεύθυνος της Πολυκλαδικής Ομάδας έχει την ευθύνη:
Α. του ετήσιου σχεδιασμού της οργάνωσης και λειτουργίας του Κ.Η. και της υποβολής του σχεδιασμού αυτού προς το Διοικητικό Συμβούλιο του φορέα υλοποίησης.
Β. την κατάρτιση, σε συνεργασία με την πολυκλαδική ομάδα, του προγράμματος λειτουργίας και του Ατομικού Θεραπευτικού Προγράμματος για κάθε εξυπηρετούμενο, αλλά και για τα πρόσωπα αναφοράς.
Γ. τον καθορισμό του αριθμού των εργαζόμενων, σύμφωνα με τις ανάγκες, τις δραστηριότητες, τα προγράμματα και τις εξειδικευμένες υπηρεσίες που παρέχει το Κ.Η., μετά από εισήγησή του και έγκριση από το Διοικητικό Συμβούλιο του φορέα υλοποίησης.

Αξιολόγηση
Προβλέπεται Αξιολόγηση της λειτουργίας του Κ.Η., τόσο εσωτερική (η οποία διεξάγεται και με τη συνδρομή εξωτερικών συνεργατών), όσο και εξωτερική. Η Αξιολόγηση καλύπτει τα φυσικά χαρακτηριστικά της δομής, τα επίπεδα εποπτείας, τα χαρακτηριστικά της οργάνωσης, τους κανονισμούς λειτουργίας, τις πρακτικές διαχείρισης, την ποιότητα και ποσότητα της αλληλεπίδρασης προσωπικού και χρηστών καθώς και δείκτες θεραπευτικής έκβασης.
Οι μέθοδοι Αξιολόγησης που χρησιμοποιούνται έχουν τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά χαρακτηριστικά. Ειδικότερα:
Α) Η εσωτερική Αξιολόγηση διαχέεται στην καθημερινή λειτουργία του Κ.Η. και πραγματοποιείται από τον Επιστημονικά Υπεύθυνο της μονάδας και το προσωπικό. Η Αξιολόγηση αφορά στους ακόλουθους τομείς: Υποδομή (περιβάλλον) / Ποσότητα και Ποιότητα Παρεχόμενων Υπηρεσιών / Αποτελεσματικότητα και Αποδοτικότητα των παρεμβάσεων / Ικανοποίηση των χρηστών / Ποσότητα και ποιότητα των σχέσεων της μονάδας με άλλες μονάδες ψυχικής υγείας και την κοινότητα. Άπαξ ετησίως συντάσσεται, με ευθύνη του Επιστημονικά Υπεύθυνου και τη συμμετοχή του προσωπικού, Έκθεση Αξιολόγησης στην οποία γίνεται αναφορά στο υιοθετημένο σύστημα Αξιολόγησης, τη μεθοδολογία Αξιολόγησης και τα αποτελέσματά της στους τομείς που αναφέρονται ανωτέρω. Για μερικές από τις πτυχές της διαδικασίας επιβάλλεται η συνεργασία με εξωτερικό Αξιολογητή.
Β) Η εξωτερική Αξιολόγηση είναι αρμοδιότητα των μηχανισμών του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης.

Δημοσιότητα
Τόσο κατά τη διάρκεια σύστασης όσο κατά τη διάρκεια λειτουργίας της, το Κ.Η. θα αναπτύξει δραστηριότητες δημοσιότητας και πληροφόρησης των κοινοτήτων στις οποίες απευθύνεται.
Οι δράσεις αυτές αφορούν σε:

• Ενημερωτικά φυλλάδια για τις παρεχόμενες υπηρεσίες (σε διαφορετικές γλώσσες)
• Ενημερωτικά φυλλάδια προβολής του έργου της μονάδας
• Ενημερωτικά έντυπα που θα απευθύνονται σε ασθενείς, τις οικογένειές τους και την κοινότητα
• Δημοσιεύματα και καταχωρήσεις στον τοπικό τύπο
• Ημερίδες
• Εκδηλώσεις προβολής του έργου, προαγωγής της ψυχικής υγείας και ευαισθητοποίησης της κοινότητας.

Οι δράσεις αυτές δημοσιότητας και πληροφόρησης θα είναι απόλυτα συμβατές με τις κατευθύνσεις του Καν. 1159/2000 της Ε.Ε.